Phenytoin: ਵਰਤੋਂ, ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਮੁੱਖ ਤੱਥ
- ਵਰਤੋਂ
- Phenytoin ਇੱਕ ਪ੍ਰਿਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਦੌਰਾ-ਰੋਕੂ (ਐਂਟੀ-ਐਪੀਲੈਪਟਿਕ) ਦਵਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੌਨਿਕ-ਕਲੌਨਿਕ (ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਾਲ) ਅਤੇ ਫੋਕਲ ਦੌਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ। ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੈਂਦੇ ਦੌਰਿਆਂ (ਸਟੇਟਸ ਐਪੀਲੈਪਟਿਕਸ) ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਰੂਪ
- ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 50 mg ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ, 100 mg ਦੇ ਐਕਸਟੈਂਡਿਡ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੈਪਸੂਲ ਅਤੇ ਓਰਲ ਸਸਪੈਂਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
- ਆਮ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
- ਨੀਂਦ ਆਉਣਾ, ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ, ਦੋਹਰਾ ਜਾਂ ਧੁੰਧਲਾ ਦਿਖਣਾ, ਅਸਥਿਰ ਚਾਲ, ਮਤਲੀ, ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮਸੂੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਜਾਂ ਵਾਧਾ।
- ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
- ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ — ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੌਰੇ ਵੱਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। Phenytoin ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਮਾ ਤੰਗ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪੱਧਰ ਜਾਂਚਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਵੀ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਇਹ ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
Phenytoin ਐਂਟੀ-ਐਪੀਲੈਪਟਿਕ (ਦੌਰਾ-ਰੋਕੂ) ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੌਰੇ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਰਗੀ ਵਿੱਚ ਦੌਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੌਨਿਕ-ਕਲੌਨਿਕ ਦੌਰੇ (ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਾਲ) ਅਤੇ ਫੋਕਲ (ਅੰਸ਼ਿਕ) ਦੌਰੇ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਬਸੈਂਸ ਦੌਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਵੀ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਦੌਰੇ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਹੀ ਪਛਾਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ phenytoin ਨੂੰ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੈਂਦੇ ਦੌਰਿਆਂ (ਸਟੇਟਸ ਐਪੀਲੈਪਟਿਕਸ ਨਾਮਕ ਡਾਕਟਰੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ) ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Phenytoin ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਿਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੀ ਵਰਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ "ਤੰਗ ਥੈਰੇਪਿਊਟਿਕ ਵਿੰਡੋ" ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਯਾਨੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ — ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਅਕਸਰ ਖੂਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਜਾਂਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਾਯੋਜਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ (ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ)
ਦੌਰੇ ਉਦੋਂ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਈ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਚਾਨਕ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਅਨਕੰਟਰੋਲਡ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ phenytoin ਨਰਵ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫਾਇਰ ਹੋਣ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਖਮ "ਗੇਟਾਂ" (ਸੋਡੀਅਮ ਚੈਨਲ) ਨੂੰ ਬਲੌਕ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਰਵ ਸੈੱਲ ਬਿਜਲਈ ਸਿਗਨਲ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸਧਾਰਨ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ: ਦਵਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹਟਦੇ ਹੀ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਅਸਧਾਰਨ ਫਾਇਰਿੰਗ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਖੁਰਾਕ ਰੂਪ (ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ)
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Phenytoin ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 50 mg ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ, 100 mg ਦੇ ਐਕਸਟੈਂਡਿਡ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੈਪਸੂਲ ਅਤੇ ਓਰਲ ਸਸਪੈਂਸ਼ਨ (ਗੋਲੀਆਂ ਨਾ ਨਿਗਲ ਸਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ Eptoin ਅਤੇ Dilantin ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ — ਬ੍ਰਾਂਡ ਫਾਰਮੇਸੀ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲੇਖ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਖੁਰਾਕ ਕਦੇ ਤੈਅ ਨਾ ਕਰੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਿਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪੈਕ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਜੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ — ਖਾਸਕਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਖੁਰਾਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਭਾਰ ਅਤੇ ਉਮਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਆਮ: ਨੀਂਦ ਆਉਣਾ, ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ, ਦੋਹਰਾ ਜਾਂ ਧੁੰਧਲਾ ਦਿਖਣਾ, ਅਸਥਿਰਤਾ ਜਾਂ ਲੜਖੜਾਹਟ, ਮਤਲੀ, ਅਤੇ ਮਸੂੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਜਾਂ ਵਾਧਾ (ਖਾਸਕਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ)। ਲੰਬੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਸੇ, ਅਣਚਾਹੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਜਾਂ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਭਾਰਾਪਨ ਦਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰ — ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ: ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਦਾਣੇ, ਛਾਲੇ, ਚਮੜੀ ਦਾ ਛਿੱਲਣਾ, ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਘਾਵ (ਸਟੀਵਨਸ-ਜੌਨਸਨ ਸਿੰਡਰੋਮ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਕੁਝ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਪਹਿਲਾਂ ਜੈਨੇਟਿਕ ਟੈਸਟ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ); ਚਿਹਰੇ/ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ/ਜੀਭ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ; ਅਸਧਾਰਨ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਜਾਂ ਸੱਟ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਥਕਾਵਟ (ਸੰਭਾਵਤ ਖੂਨ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆ); ਭ੍ਰਮ, ਲੜਖੜਾਉਂਦੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਅਸਥਿਰਤਾ (ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦੀ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਸੰਭਾਵਤ ਸੰਕੇਤ)। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ
- ਕਦੇ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ। Phenytoin ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੌਰੇ ਵੱਧ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬਦਤਰ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਾ ਕੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਨਿਯਮਤ ਖੂਨ ਜਾਂਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। Phenytoin ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਮਾ ਤੰਗ ਹੈ — ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਦੌਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦਾ ਪੱਧਰ ਜਾਂਚ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਖੁਰਾਕ ਸਮਾਯੋਜਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸੋ। Phenytoin ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰੈਕਟ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਪਤਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਕੁਝ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਅਤੇ ਗਰਭ-ਨਿਰੋਧਕ ਗੋਲੀਆਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਰਬਲ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰੋ।
- ਗੰਭੀਰ ਚਮੜੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਾ ਖਤਰਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਦਾਣਾ, ਛਾਲਾ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਦਾ ਘਾਵ ਤੁਰੰਤ ਦੱਸੋ। ਵੱਧ ਖਤਰੇ ਵਾਲੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੈਨੇਟਿਕ ਟੈਸਟ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਮਸੂੜਿਆਂ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਆਮ ਹੈ — ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਬਰੱਸ਼ ਅਤੇ ਫਲੌਸ ਕਰੋ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ।
- ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤਤਾ। ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੌਰਿਆਂ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਨਾ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਦਵਾਈ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਗੱਡੀ, ਦੋ-ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਨਾ ਚਲਾਓ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰੋ।
- ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਕਰੋ। Phenytoin ਅਜਨਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ — ਦਵਾਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਦੇ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ।
ਇੰਟਰੈਕਸ਼ਨ (ਆਮ)
Phenytoin ਦੀਆਂ ਕਈ ਇੰਟਰੈਕਸ਼ਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜਿਗਰ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਸਕਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਭ-ਨਿਰੋਧਕ ਗੋਲੀਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਇਸ ਲਈ ਵਾਧੂ ਗਰਭ-ਨਿਰੋਧ ਅਪਣਾਓ — ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ), warfarin ਵਰਗੇ ਖੂਨ ਪਤਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਤੇ ਐਂਟੀਫੰਗਲ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰੈਕਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਐਂਟਾਸਿਡ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵੀ phenytoin ਦੇ ਖੂਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵੀ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹੋ — ਹਰਬਲ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਸਮੇਤ — ਸਾਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ (ਆਮ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ)
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ, ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ ਜਾਂ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ phenytoin ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ। Phenytoin ਜਨਮ ਦੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਨਕੰਟਰੋਲਡ ਦੌਰੇ ਵੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਗੇ, ਫੋਲਿਕ ਐਸਿਡ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕਾ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ। ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦਵਾਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ — ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ।
ਸਟੋਰੇਜ
ਆਮ ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ, ਨਮੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ। ਸਸਪੈਂਸ਼ਨ ਦੀ ਬੋਤਲ ਕੱਸ ਕੇ ਬੰਦ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਪੈਕ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਲਾਓ; ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਪੈਕ 'ਤੇ ਜਾਂਚੋ। ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ। ਪੈਕ 'ਤੇ ਛਪੀ ਸਮਾਪਤੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਮਿਲੋ
ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ ਜੇ: ਦਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੌਰੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਵੱਧ ਜਾਣ; ਕੋਈ ਦਾਣਾ, ਛਾਲਾ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਦਾ ਘਾਵ ਹੋਵੇ; ਮਸੂੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ, ਅਸਧਾਰਨ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਜਾਂ ਮੁਹਾਸੇ ਦਿਖਣ; ਲਗਾਤਾਰ ਅਸਥਿਰਤਾ, ਭ੍ਰਮ ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ (ਵੱਧ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸੰਭਾਵਤ ਸੰਕੇਤ); ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਨ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਜਾਂ ਸੱਟ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ। 5 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਦੌਰੇ, ਬਿਨਾਂ ਹੋਸ਼ ਆਏ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੈਂਦੇ ਦੌਰਿਆਂ, ਜਾਂ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ 'ਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
1. Phenytoin ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਡਾਕਟਰ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਉਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ?
ਕਿਉਂਕਿ phenytoin ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਮਾ ਤੰਗ ਹੈ — ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸਕਰ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ phenytoin ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
2. ਕੀ ਦੌਰੇ ਬੰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੈਂ phenytoin ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਨਹੀਂ — ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੌਰੇ ਨਾ ਪੈਣ 'ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਦੇ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੌਰੇ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਦਤਰ। ਡਾਕਟਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਲਾਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹੀ ਖੁਰਾਕ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।
3. Phenytoin ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰੇ ਮਸੂੜੇ ਕਿਉਂ ਸੁੱਜ ਰਹੇ ਹਨ?
ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧਾ (ਜਿੰਜਾਈਵਲ ਹਾਈਪਰਪਲਾਸੀਆ) ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ phenytoin ਲੈਣ ਦਾ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਬਰੱਸ਼ ਕਰਨਾ, ਫਲੌਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਦੰਦ ਜਾਂਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸੋ — ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਦਵਾਈ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
4. ਕੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ phenytoin ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
Phenytoin ਨਾਲ ਜਨਮ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਬਣਾਓ — ਡਾਕਟਰ ਫੋਲਿਕ ਐਸਿਡ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਸਮਾਯੋਜਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦਵਾਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਦੇ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ — ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਨਕੰਟਰੋਲਡ ਦੌਰੇ ਵੀ ਖਤਰਨਾਕ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰੋ।
